شهر ابوموسی ( پیش شماره : 0763622 )

ارتفاع از سطح دریا 46 متر و جمعیت آن 3،052 نفر است.در كتب تاريخي و جغرافيايي، از اين منطقه به نام‌هاي بوموسي، ابوموسي، بن‌موسي، بوموف، باباموسي و گپ‌سبز نام برده شده است. بررسي‌هاي انجام شده، نشانگر آن است كه از هزاره قبل از ميلاد جزيره ابوموسي، همانند ساير جزاير درياي پارس توسط ايرانيان اداره مي‌شده و جزو قلمرو دولت ايران بوده است. درياي پارس و جزاير آن از جمله ابوموسي، در روزگار عيلاميان به ويژه در زمان سلطنت « شيلهك اين شوشيناك» . ( 1151-1165ق.م) تحت حكومت اين سلسله بود. در دوره مادها و به ويژه در زمان سلطنت « هُوِخشَترَه»، اين جزيره به همراه ساير جزاير درياي پارس، جزو يكي از ايالت‌هاي جنوب غربي و سپس جزو ساتراپ ( استان ) چهاردهم دولت ماد به نام « درنكيانه» و بخشي از كرمان بود. در روزگار هخامنشيان، جزاير خليج‌فارس از جمله جزيره ابوموسي به موجب بند 6 ستون اول كتيبه بيستون جزو استان پارس بوده است. در زمان اشكانيان، به ويژه در روزگار سلطنت مهرداد اول ( 171ـ 138 ق.م) بنادر و جزاير درياي پارس تحت حكومت اين سلسله قرار گرفت. در دوره ساسانيان، جزاير و بنادر خليج‌فارس جزو قلمرو ايران و كوره ( شهر) اردشير خوره، در محدوده پادكيسانِ نيمروز بوده است. در سال 23 هـ .ق جزيره ابوموسي و ساير شهرها و ولايت‌هاي كرانه شمالي خليج فارس به تصرف اعراب درآمد. در دوره حكومت امويان و عباسيان، كرانه‌ها و جزيره‌هاي خليج فارس، توسط فرستادگان آنان اداره مي‌شد. در اواسط قرن سوم هجري قمري، يعقوب ليث صفاري در سيستان نخستين دولت مستقل ايراني را پايه‌گذاري كرد. بعد از مرگ وي، برادرش عمروليث، از سوي خليفه بغداد به حكومت فارس، بوشهر، بنادر و جزاير كرانه‌هاي شمالي و جنوبي خليج فارس. . . منصوب شد. در سال 323 هـ . ق عمادالدوله ديلمي، بنادر و جزاير خليج‌فارس از جمله جزيره ابوموسي را تصرف كرد. در تمام مدت حكومت ‌آل‌بويه، بنادر و جزاير سراسر كرانه‌هاي خليج فارس در قلمرو فرمانروايي آنان قرار داشت. پس از انقراض سلسله آل‌بويه، سلجوقيان كرمان در آن منطقه حكومت يافتند و كليه كرانه‌هاي شمالي و جنوبي و جزاير خليج‌فارس از جمله بحرين، ابوموسي، كيش و خوزستان را متصرف شدند. اين جزيره تا سال 538 هـ . ق كه حكومت سلجوقيان كرمان دوام داشت، جزو قلمرو آنان محسوب مي‌شد و توسط حكومت دست نشانده آنان ـ بني‌قيصر يا ملوك كيش ـ اداره مي‌شد. پس از انقراض ملوك كيش، در سال 626 هـ . ق حكومت جزيره كيش و ساير جزاير خليج فارس، از سوي اتابك ابوبكر بن سعد زنگي ( اتابك فارس ) به ملوك هرمز واگذار شد كه تا سال 779 هـ . ق مالكيت‌ آن‌ها بر اين جزاير ادامه داشت. تيمور گوركاني در يورش‌هاي خود، خليج فارس و بنادر و جزاير آن از جمله ابوموسي را ضميمه متصرفات خويش كرد و تا سال 873 هـ . ق كه اعقاب او در ايران حكومت داشتند، اين منطقه جزو ايالت‌ فارس محسوب مي‌شد. در دوره شاه عباس صفوي، پرتغالي‌ها ابوموسي را به تصرف خود درآوردند؛ ولي اين جزيره ، پس از يك دوره طولاني به وسيله نيروهاي ايراني آزاد گرديد. در سال 1147 هـ.ق ( 1735 م . ) از سوي نادرشاه افشار، لطيف‌خان دشتستاني به سمت حاكم ايالت دشتستان ، شولستان و درياداريِ كل سواحل، بنادر و جزاير خليج‌فارس منصوب شد و تمام جزاير از جمله ابوموسي را از دست ياغيان خارج كرد . لطيف‌خان دشتستاني، در سال 1149 هـ . ( 1736 م . ) به بحرين لشكر كشيد و شيخ جبار هوله را شكست داد و آنجا را نيز به تصرف درآورد. كريم خان زند در سال 1179 هـ . ق ( 1756 م . ) بر سراسر فارس و جزاير خليج فارس از جمله ابوموسي و . . . اعمال حاكميت نمود. آقامحمدخان قاجار نزديك به 10 سال با جانشينان كريم‌خان زند و ساير مدعيان سلطنت جنگ كرد و موفق شد بر تمام ايران، از جمله بنادر و جزاير خليج‌فارس مسلط شود. در روزگار سلطنت فتحعلي‌شاه نيز اين منطقه جزو ايالت فارس بود. در آخرين سال‌هاي قرن نوزدهم، پس از وارد شدن نيروي دريايي و اتباع سياسي انگلستان به آب‌هاي خليج فارس، به بهانه بيرون راندن دزدان دريايي و مانع شدن از برده‌فروشي و حفظ امنيت هندوستان، نيروي دريايي انگلستان از عمليات مأموران نظامي حكومت فارس در جزيره ابوموسي جلوگيري به عمل آوردند؛ اما در همان ايام بر روي نقشه‌هاي ترسيمي انگلستان كليه خطوط مرزي كه مربوط به ايران بود، به رسميت شناخته شد و مورد تأييد قرار گرفت. پس از چندي شيخ شارجه با هماهنگي دولت انگلستان ادعاي مالكيت جزيره را كرد و با ايجاد چند اسلكه و تأسيسات بندري مختصر ، به انتقال خاك‌سرخ و راه‌اندازي چراغ دريايي و توليد مقدار كمي برق پرداخت. در شروع فصل زمستان سال 1350 شمسي. جزيره ابوموسي تحت سلطه نيروي دريايي ايران قرار گرفت؛ ولي در خصوص اختيارات حكومت ايران در اين جزيره قبلاً با ميانجيگري « سر ويليام لوس» ديپلمات و نماينده وزارت امور خارجه انگلستان در خليج‌فارس، توافق‌هايي بين دول ايران و شارجه انجام گرفته بود. سر ويليام لوس كه مدتي از طرف دولت انگلستان مأمور خدمت در بحرين و خليج‌فارس شده بود، به دنبال مسافرت‌هاي مكرر به خليج فارس و شيخ نشين‌هاي اطراف ، نظرافت و پيشنهادات شيوخ سواحل جنوبي خليج فارس و دولت ايران را قبل از خارج شدن مأموران انگلستان اخذ كرد، و موفق به پيدا كردن راه‌حلي براي مسائل و مشكلات جزاير تنب بزرگ ، تنب كوچك و ابوموسي شد. بعد از آن‌، دولت ايران و شيخ نشين شارجه بر اساس قراردادي به توافق رسيدند. پس از استقرار نيروهاي نظامي ايران در بلندي‌ها و مناطق سوق‌الجيشي جزيره و حفظ قسمت‌آباد و قابل سكونت جزيره براي اقامت اتباع شارجه، جلساتي تشكيل شد و دولت ايران تمام شرايط قرارداد را هم‌چنان استوار دانست. هم‌چنين در همان سال (1350 ) ، نخست‌وزير ايران طي نطقي در مجلس شوراي ملي اقدام دولت ايران را در باز پس گرفتن جزاير سه‌گانه اعلام داشت و گفت مطابق گذشته، ايران خود را مالك و حاكم جزيره و منابع آن مي‌داند. در حال حاضر، به لحاظ فقدان كانون‌هاي جمعيتي متراكم در اين شهرستان، بافت شهري تمركز يافته‌اي در يك مكان مشخص مشهود نيست؛ بلكه بافت شهري به صورت پراكنده و تلفيقي از بافت جديد ( شهرك‌ها ) و قديمي‌ همراه با واحدهاي مسكوني ديگر است كه بيش‌تر اماكن دولتي محسوب مي‌گردند.

جاذبه های گردشگری شهر ابوموسی

شهرهای دیگر