شهر مشهد ( پیش شماره : 0511 )

ارتفاع از سطح دریا 970 متر و جمعیت آن 2427316 نفر است. مشهد به خاطر وجود بارگاه ملكوتي حضرت علي بن موسي الرضا ( ع ) در مسیر رشد و توسعه قرار گرفت.نام اصلي مشهد سناباد است . تا پيش از سال 203 هجري قمري سناباد يكي از توابع قصبه يا شهر كوچك نوغان بوده وپس از شهادت حضرت علي بن موسي الرضا ( ع ) ، اين محل كوچك به مشهد تغيير نام داده . هر چند اهميت اين شهر از روزگار سلطنت صفويان كه به ترويج آيين تشيع اهتمامي شديد مي ورزيدند رو به ازدياد نهاد ولي پيش از روي كار آمدن اين سلسله و حتي از نخستين قرنهاي رحلت امام ( ع ) ، مردم و حتي پادشاهان سني مذهب ، به اين مرقد پاك توجه داشته و با رفت و آمدها و مجاورتها و احياناً خرجهايي كه براي تعمير آن مي كرده اند بر وسعت ، جمعيت و اعتبار شهر افزوده اند . به گفته برخي از مورخان سلطان محمود غزنوي علي رغم تعصب ضد شيعي در سال400 هجري قمري بر اثر خوابي كه ديد توسط حاكم نيشابور بقعه مشهد را تعمير كرد و پس از زماني نزديك به يك قرن و نيم ، در زمان پادشاهي سلطان سنجر وزارت خواجه نظام الملك ، شخصي بنام شرف الدين ابو طاهر قمي كه از طرف حكومت سلجوقيان ، حاكم مرو بود بقعه را تجديد بنا نمود . در سال 809 هجري قمري شاهرخ گوركاني به مشهد آمد و سادات و متوليان بقعه را انعام و اكرام كرد در همان زمان به تزئين حرم پرداخت . و چندي پس از آن ، همسر او گوهرشاد آقا ، مسجد جامع معروف مشهد كه بنام خود او مسجد گوهرشاد ناميده مي شود را در مجاورت آن زيارتگاه بنا نهاد. باري بر اثر همين عامل مذهبي و معنوي و عوامل ديگر از قبيل استعداد خاك و وفور نعمت ، تدريجاً مشهد رو به وسعت نهاد ، و در ظرف چند قرن به صورت شهر مهمي درآمد . البته نمي توان ترديد داشت كه حمله تيمور و ويراني شهر بزرگ كه در اواخر قرن هشتم صورت گرفته نيز در آبادي مشهد تاثير فراوان داشته است. رشد و شكوفايي شهر مشهد در دهه هاي اخير به اوج خود رسيده است. اين شهر كه به لحاظ توانائيهاي مختلف از جمله رونق تجاري يكي از قطب هاي داد و ستد و اركان اقتصادي كشور است بعنوان يك نگين سبز در شرق ميهن اسلامي در مقابل ديدگان علاقمندان داخلي و خارجي خود مي درخشد. امروز بارزترين شاخصه اصلي مشهد بعد از بارگاه ثامن‌الحجج(ع)، سرزمين توس، زادگاه و آرامگاه حكيم نامدار ادبيات ايران زمين فردوسي توسي است كه سالانه هزاران مسافر و گردشگر را به خود جذب مي‌كند. نام توس چنان با "فردوسي" عجين شده كه هيچكس او را جدا از اين سرزمين و خاك نمي‌داند و بايد فردوسي و موطنش با هم بزرگ داشته شوند. آري اينجا آرامگاه حكيم ابوالقاسم فردوسي است كه در باغي مصفا در ساختماني با معماري قديم و متاخر ايران با سبكي بر گرفته از دوران هخامنشيان بنا شده است. اما توس اين شهر"حماسه‌هاي ادبي" منحصر به فردوسي نيست، كه شاعري بزرگ از بزرگان ادبيات معاصر ايران زمين در آن خفته است، مردي كه عشق به استاد ناديده، از او شاعري بلند آوازه در شعر نو ساخت. در محوطه آرامگاه دو شاعر بزرگ پارسي، بناي هارونيه در ميانه شهر قديم تابران يا توس فعلي قرار گرفته كه برخي بر اين باورند كه آرامگاه و خانقاه غزالي است و تحقيقات اخير نشان مي‌دهد كه اين بنا صرف آرامگاه يا خانقاهي است كه در سده هشتم هجري به همراه يك بناي مذهبي بر روي بقاياي بنايي كهن ساخته شده است. در كنار اينها، آنچه از برج و باروها، ارگ، حصار و ديوار عظيم خشتي، گلي توس بزرگ كه آن زمانها متشكل از چهار شهر تابران، نوغان، رادكان و ترغبذ بوده امروز مجموعه‌اي كهن، جذاب و تاريخي از تاريخ ايران زمين و جاذبه‌اي ويژه براي علاقمندان به تاريخ و فرهنگ و ادبيات ايران است. امروز اگر چه بخشهاي زيادي از اين سرزمين اسطوره‌ها با هزاران گنج پنهان و مدفون است اما همان برج و باروهاي عيان شده از زير خروارها خاك به دست احياگران ميراث فرهنگي خود هزاران ناگفته را مي‌گويد و عظمت آن پيداست.

جاذبه های گردشگری شهر مشهد

شهرهای دیگر