شهر تربت حیدریه ( پیش شماره : 0531 )

ارتفاع از سطح دریا 1350 متر و جمعیت آن 121300 نفر است. تربت حيدريه زاوه نام داشته است و به مناسبت مقبره قطب الدين حيدر كه از معاصرين عطار و از صوفيان قرن ششم هجري بوده بدين نام خوانده شده است . حمدالله مستوفي درباره زاوه ميگويد : (( در آنجا قلعه گلين محكم باشد و قزيب پنجاه پاره ديه از توابع آن است و بعضي ها آب از رودخانه مي گيرند . بعضي را آب از قنات است . حاصلش ابريشم و غله و پنبه و انگور و ميوه فراوان دارد و مزار شيخ قطب الدين حيدر كه مقدم حيدريانست كه به مناسبت مزار شيخ حيدر به تربت حيدري منسوب گرديده است . )) بناي زاوه را به زوطهماسب نسبت مي دهند . درسالهاي نخستين قرن هفتم از شهر هاي ربع نيشابور بوده و 320 قريه داشته است . اين شهر در حمله مغول به سبب مقاومتي كه مردم در قبال سپاه مغول به خاطر ندادن علوفه كرده بودند ، ويران شد . در سال 737 نيز بر اثر زلزله اي كه در جيزد اتفاق افتاد سي هزار تن كشته شدند و به خاطر وباي كه پس از آن گريبانگير مردم شد ، يازده هزار نفر ديگر فوت گرديدند . زاوه در دوره سر بداران نيز ويران شد . از وقايع معروف اين جنگ كه در تاريخ ادبيات ايران نيز بدان خاطر معروف شده است ، گم شده ديوان ابن يمين فريومدي است . ابن بطوطه نيز در سفره نامه خود از زاوه و طيقت حيدري ياد مي كند . در دوره هاي بعد بر اثر هجوم ازبك ها ، زاوه يا تربت حيدري به عنوان د‍ژ و قلعه اي محكم شاهد درگيري هاي فراواني بوده است . در فاصله بين اواخر عهد صفويه تا اوايل ظهور قاجاريه ، تربت حيدري در معرض هجوم افقان ها ، ازبك ها و تركمن ها بوده است . باز سازي قلعه تربت حيدريه كه در اثر تاخت و تازهاي مكرر ازبكان و تركمانان به ويراني كشيده شده بود به وسيله اسحاق خان قرائي كه با آغا محمد خان و فتح عليشاه قاجار معاصر بوده انجام شده است وپس از آن سالها تاريخ تربت با نام وي و طايفه قرائي ها پيوند مي خورد . حاج سياح در سفر خود ( 1257 هجري شمسي ) از مشهد به سيستان از منطقه تربت حيدري مي گذرد و به توصيف روستا هاي سر راه مي پردازد : (( انسان اگر دهات ايران را گردش كند ، مي فهمد كه ظلم يعني چه ؟ بيچارگان سوخته و برشته در يك خانه تمام لباسشان به قيمت جل يك اسب آقايان نيست ، يك ظرف مس براي طبخ ندارند ... )) در سفر نامه ركن الدوله ( 1299 ) نيز از تربت چنين ياد مي شود :‌تربت حيدريه يكي از شهر هاي حاكم نشين خراسان و معروف است . هواي خوب ، آب بسيار و دكاكين زياد و پنج حمام و عمارت حكومتي و باغ هاي زياد و فواكه بسيار دارد . خاصه زرد آلوي نوري آن معروف است .

جاذبه های گردشگری شهر تربت حیدریه

شهرهای دیگر