گاو اوگدات (Ovagdat): چنانکه از روایات مربوط به آفرینش در ایران کهن بر‌می‌آید، پنجمین مرحله‌ی آفرینش در خلقت عالم حیوانات بود، همانطور که در مورد خلقت گیاهان در اساطیر سخن از «درخت همه تخم»، که همه‌ی گیاهان از آن به وجود آمد، می‌رود، در مورد حیوانات هم اعتقاد بر این بود که گاوی به نام «اوگدات» تخم کلیه‌ی چهارپایان و حتی برخی گیاهان سودمند را با خود دارد. این گاو تنها مخلوق روی زمین و حیوانی بود زیبا و نیرومند، که گاهی او را به صورت گاوی نر، و گاهی هم در هیئت گاو ماده تصویر کرده‌اند، بعدا کیومرث (نخستین انسان) نیز مانند این گاو از خاک پدید آمد…

گاوماهی: بنابر روایات کهن در میان چارپایانی که از گاو نخستین پدید آمدند، از ماهیِ بزرگی به نام «گاو ماهی» یاد می‌شود، که در تمامی دریاها وجود دارد. هنگامی که این ماهی بانگ برمی‌آورد، جملگی ماهیان باردار می‌شوند و همه‌ی موجودات زیانکار دریایی دچار سقط جنین می‌گردند (اساطیر ایرانی، 46). آیا میان تصور این گاو با «گاو زمین» رابطه‌ای موجود است؟

گاو زمین: این گاو، در افسانه‌های آریایی، گاو مقدس و نماینده‌ی قدرت و نیرو است. از این رو، قدما معتقد بودند که زمین روی شاخ گاو قرار دارد و گاو بر پشت ماهیی بزرگ، و او در دریاها شناور است. هرگاه که گاو خسته می‌شود، زمین را از روی یک شاخش به روی شاخ دیگر می‌لغزاند و همین کار موجب زمین لرزه می شود… . نام این گاو در تفسیر کمبریج (2/455) «یهموث» آمده است. شعرای فارسی زبان نیز به این گاو در شعر خویش توجه داشته‌اند… . همچنین در مراسم نوروزی در روستاها تخم مرغهایی روی آینه می‌گذارند و معتقدند به هنگام تحویل سال، وقتی که گاو آسمانی کُره‌ی زمین را از شاخی به شاخ دیگر خود می‌افکند، تخم مرغ در روی آیینه خواهد جنبید. در اسطوره‌های میترایی خونِ گاو سبب پیدایش موجودات می‌شد، ولی در این باور، جنبشِ گاو سبب بازپیداییِ سال و آفرینش نطفه می‌شود.