شهر نيشابور ( پیش شماره : 0551 )

ارتفاع از سطح دریا 1250 متر و جمعیت آن 208860 نفر است. كلمه نيشابور از كلمه فارسي قديم نيو شاه پور كه به معناي شهر شاه پور يا كار خوب يا جاي خوب شاه بوده گرفته شده است وبه قولي نيشابور را شاه پور اول يا دوم ساخته است وعنواني كه در اوايل دولت اسلامي نيشابور بر سكه ها ديده مي شود كه به معناي آپارناك يا آپاراتي مي باشد كه يكي از سه قبيله موسس پارت ها است نيشابور در قرن سوم وچهارم ميلادي اعتبار فراوان داشته و يزد گرد دوم اين محل را اقامتگاه خود قرار داده است .نيشابور در سال 31هجري فتح مي شود .در قيام ابومسلم عليه بني اميه در سال 131ابومسلم وارد اين شهر شدوحكومت آن به دست مي گيرد .سردار ديگر خراساني طاهر ذواليمينين در سال 207 از بردن نام خليفه در خطبه خودداركند و به نام خود در اين شهر سكه مي زند و به آباداني مي پردازد . سلسله طاهريان اايراني بعد از اسلام است كه در ايران پديد مي آيد.طاهر شادياخ را ساخت و به دانش و اهل علم ااحترام گذاشت .در دربار او كسانباد غيسي حضور دانشته اند.باغ شاد ياخ در فعلي آرامگاه هاي خيام وعطار وامام زاده محروق بوده و بناهاي دولتي و مركز در آنجا قرار داشته است.ياقوت حموي كه در سال 613 به نيشابور رفته است شادياخ را آباد توصيف كرده استبا چيرگي سامانيان پاييتخت از نيشابور به بخارا برده مي شود ولي باز هم نيشابور دومين مركز سياسي سامانيان محمي شد و به تحاظ علمي در اوج قرار داشت و در زمان سلجوقيان از مراكز علمي وسياسي جهان در سال 329 نيشابور را فتح مي كند و موقتا پايتخت خود مي سازد .خواجه نظام الملك توسي وزلايق و نامي ارسالان يكي از دو نظاميه معروف را در نيشابور مي سازد كه مراكز علمي آن دوران اين زمان نيشابور داراي 13 كتابخانه معتبر بوده است .در سال 530 نيشابور بر اثر زمهلكي ويران مي شود و در سال 538 نيز اين شهر آتش مي گيرد و در حمله مغول بعد از كشتار فراوان شهر نابود مي شود و زمين آن را مغول ها شخم مي زنند تعداد كشته شدگارا در اين شهر 1750000نفر مي دانند .پس از قيام سربداران عليه سلطه مغول در سال 738 نيشابور از سلطه آنان نجات مي يابد و با اين همه خرابي به گفته حمدالله مستوفي در سال و ابن بطوطه در 757 كه نيشابور را ديده اند آن را پر جمعيت ترين شهر خراسان دانسشته و از مسجد عاوچهار مدرسه بزرگ آن نام مي برند.در اوايل دوره صفوبه نيشابور به دست ازبكان ويمي گردد و پس از آن اين شهر ديگر نمي تواند به رغم موقعيت خوب خود قد علم كند به طوري فريزر در سال 1821 جمعيت آن را بيش از 5 هزار نفر نمي دانند با اين همه نيشابور هميشبزرگترين مركز علمي و فرهنگي بعد از اسلام بوده است .استاد ادر قرن5 مدرسه بسيبار بزرگي در نيشابور تاسيس نمود و مدارس چهارگانه ديگري در اقرن 5 به دستور يكي از مشاهير شهر بيهق به نام ابوالقاسم عمر براي چهار طايفه بزرگ كرامي وشيعيو حنفي و شافعي ساخته شد .نظاميه نيشابور نيز در زمان خنظام الملك براي امام الحرمين جويني ساخته شد كه 30سالي در آن تدريس كردو در مجلس او كساني چون امام محمد غزالي و انوري ابيوردي شاعر حضور مي يافتند .نيشامركز كتابخانه هاي بزرگ نيز بوده است از آن جمله كتابصابوني نيشابور وكتاب خانه دانشگاه دارالسنه نيشابيور در قرن چهارم بسيار معروف ومشهور بواست.از ديگر كتابخانه هاي معروف نيشابور كتاب خانه نظاميه وكتابخانه امام محمد وكتابخانه مسجد عقيل با 5 هزار كتاب و كتابخانه مدرسه سعديه نيشابور كه آ ن را ابو نصر سبكتگين برادر سلطان محمود غزنوي است و كتابخانه مدرسه بيهقيه نيشابور كه امام ابو الحسن بيهقي در قرن 4 ايجاد كرده معروف و مشهور مي باشند. از نظر موقعيت جغرافيايي در 150كيلومتري غرب مشهد در دشت همواري قرار گرفته است از يك طرف به كوههاي بينالود و از سوي ديگر به ارتفاطاقانكوه محدود ميشودنيشابور را شهر فيروزه مي نامند معادن مهم در فاصله 53 كيلومتري شمال شرقي نيشابور است.

جاذبه های گردشگری شهر نيشابور

شهرهای دیگر